Mắt bầm tím là gì? Nguyên nhân, cách phòng ngừa và điều trị hiệu quả

Mắt bị bầm tím (shiner) xảy ra khi chất lỏng tích tụ trong các mô xung quanh mắt sau khi bị thương gần mắt. Cụ thể, mắt bầm tím là một vết thâm hoặc đổi màu do các mạch máu bị vỡ dưới bề mặt da. Giống như các vết bầm ở các vị trí khác, mắt bầm tím thường đi kèm với sưng.

Tương tự như những vết bầm tím ở nơi khác trên cơ thể, mắt bầm tím thường bị gây ra bởi chấn thương lực cùn – một chấn thương không thâm nhập do tác động, nhưng có thể là do những nguyên nhân khác cần phải tìm hiểu rõ để có phương pháp điều trị hợp lý. Trong bài viết này, bạn đọc sẽ được tìm hiểu chi tiết hơn về mắt bầm tím là gì, nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và cách loại bỏ mắt bầm tím. Cùng tìm hiểu nhé!

Mắt bầm tím là gì?

mat-bam-tim-co-thuc-su-nguy-hiem
Mắt bầm tím là khối máu tụ quanh mắt

Thuật ngữ lâm sàng cho mắt bầm tím (thuật ngữ tiếng anh là periorbital hematoma) là khối máu tụ quanh mắt. Cụ thể, thuật ngữ y học này mô tả chính xác hơn tình trạng – đó là một tập hợp máu (khối máu tụ) nằm trong các mô xung quanh, chứ không phải bên trong mắt.

Bất kỳ tác động nào với lực cùn đến hốc mắt hoặc các khu vực xung quanh có thể làm hỏng các mạch máu nhỏ dưới da và khiến chúng bị rò rỉ, dẫn đến mắt bị bầm tím. Bởi vì vùng da mặt quanh hốc mắt tương đối mỏng và trong suốt, ngay cả một vệt máu nhỏ cũng có thể dẫn đến sự đổi màu rất đáng chú ý. Ngoài ra, do các mô ở khu vực này tương đối lỏng lẻo, chất lỏng rò rỉ từ các mạch máu dễ dàng tích tụ quanh mắt, dẫn đến mắt bị sưng húp.

Nguyên nhân của mắt bầm tím

Mắt bầm tím thường là hậu quả của một vụ tai nạn nào đó khi mà một vật thể đập vào khu vực xung quanh mắt. Cụ thể, những tai nạn này xảy ra vì vô số lý do, từ chơi thể thao đến đơn giản là bị ai đó đấm vào mắt.

Các nguyên nhân phổ biến khác có thể kể đến đó là phẫu thuật mắt thẩm mỹ, nhiễm trùng xoang và phẫu thuật mũi, thậm chí cả các vấn đề nha khoa hay nhiễm trùng răng đôi khi có thể gây ra tình trạng mắt bầm tím này.

Nguyên nhân nghiêm trọng hơn gây ra mắt bầm tím đó là nguyên nhân đến từ tác động bên trong – viêm mô tế bào (nhiễm trùng nghiêm trọng quanh mắt) và gãy xương sọ, có xu hướng dẫn đến cả hai mắt đều thâm tím, nhiều còn được gọi là “mắt gấu trúc”.

mat-bam-tim-co-thuc-su-nguy-hiem
Nguyên nhân nghiêm trọng gây ra mắt bầm tím từ tác động viêm mô tế bào

Một tình trạng nghiêm trọng có thể đi kèm với triệu chứng mắt thâm tím là chảy máu bên trong phần trước của mắt (giữa mặt sau của giác mạc và mặt trước của mống mắt) (thuật ngữ tiếng anh là hyphema hay xuất huyết tiền phòng)

Xuất huyết tiền phòng (Hyphema) là một bệnh lý nghiêm trọng, vì nó có thể dẫn đến tăng áp lực mắt, cườm nước và giảm thị lực do bệnh nhân nếu không được điều trị kịp thời.

Ngoài ra, một tình trạng khác thường đi kèm với triệu chứng mắt bầm tím là tình trạng xuất hiện những vệt máu đỏ ở phần tròng trắng của của mắt (sclera). Đây được gọi là xuất huyết dưới kết mạc và (mặc dù trông khá đáng sợ) nhưng thường không nghiêm trọng và thường tự khỏi mà không cần điều trị trong vòng vài tuần.

Cách điều trị mắt thâm đen, bầm tím hiệu quả

Trong hầu hết các trường hợp, giống như các vết bầm khác trên cơ thể, mắt bầm tím không gây lo ngại cực độ.

Tuy nhiên, nếu bạn gặp phải vấn đề này, điều quan trọng là phải luôn có bác sĩ mắt kiểm tra tình trạng mắt trước khi tự mình điều trị. Để đánh giá mức độ nghiêm trọng của mắt bầm tím, hãy tìm các triệu chứng sau đây và nếu có bất kỳ triệu chứng nào trong số đó, hãy tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức:

  • Máu bên trong mắt (hyphema)
  • Máu chảy từ tai hoặc mũi
  • Chóng mặt, ngất xỉu hoặc mất ý thức
  • Thay đổi về tầm nhìn, bao gồm tầm nhìn mờ, nhìn đôi, giảm thị lực hoặc sự xuất hiện của những điểm lóe sáng hoặc phao mắt
  • Nôn
  • Không có khả năng di chuyển mắt
  • Thay đổi hành vi hoặc thờ ơ
  • Đau dữ dội
  • Bầm tím xung quanh cả hai mắt
  • Đau đầu dai dẳng
  • Dấu hiệu nhiễm trùng, chẳng hạn như ấm, đỏ, mủ hoặc sốt
  • Sưng quá mức hoặc sưng không liên quan đến chấn thương

Cách điều trị mắt bầm tím tại nhà

Để điều trị mắt bầm tím tại nhà (áp dụng cho trường hợp bầm tím nhẹ), hãy chườm lạnh càng sớm càng tốt sau chấn thương. Nếu có thể, hãy sử dụng một túi đậu Hà Lan đông lạnh chườm lên vì đậu sẽ hoạt động dễ dàng hơn sử dụng đá viên.

mat-bam-tim-co-thuc-su-nguy-hiem
Điều trị mắt bầm tím tại nhà hãy chườm lạnh càng sớm càng tốt sau chấn thương

Một cách nhanh khác là làm lạnh một muỗng kim loại trong tủ lạnh, sau đó nhẹ nhàng áp mặt sau của muỗng vào các phần khác nhau của khu vực bị bầm tím.

Đặc biệt, không bao giờ được sử dụng thịt sống đông lạnh chườm lên mắt vì điều này có thể làm tăng đáng kể nguy cơ nhiễm trùng.

Đối với phương pháp chườm lạnh này, bạn có thể được áp dụng trong khoảng 15 đến 20 phút mỗi lần và có thể được áp dụng lại mỗi giờ, sẽ giúp hạn chế các mạch máu và hạn chế hiện tượng sưng.

Đối với những cơn đau nhẹ, thuốc giảm đau không kê đơn, ví dụ như Tylenol, có thể giúp ích bạn rất nhiều trong việc giảm đau tại chỗ. (Tránh dùng aspirin, chất làm loãng máu và do đó có thể làm cho tình trạng mắt bầm tím trông ngày càng tồi tệ hơn)

Lưu ý: Đối với tình trạng mắt bầm tím nghiêm trọng, hãy đi khám bác sĩ mắt ngay lập tức!!!

Làm cách nào để thoát khỏi tình cảnh mắt bị bầm tím nhanh nhất?

Tình trạng mắt bầm tím không thể giải quyết được trong ngày một ngày hai và nó thường sẽ biến mất trong vòng một vài tuần. Trong giai đoạn chữa bệnh này, điều quan trọng là bảo vệ mắt khỏi bị tổn thương thêm bằng cách tránh bất kỳ hoạt động nào có thể xảy ra thương tích thêm.

Các màu xuất hiện trên mắt bầm tím có thể là màu tím, xanh dương và thậm chí là xanh lục hoặc vàng không phải là hiếm trong quá trình chữa bệnh. Bạn có thể sẽ nhận thấy màu mắt của bạn sẽ thay đổi khi nó lành.

Mặc dù không có phương thuốc thần kỳ nào để loại bỏ mắt thâm đen qua đêm, nhưng đây là một số điều có thể giúp đẩy nhanh quá trình chữa bệnh để mắt bạn có thể nhìn và cảm thấy tốt hơn nhanh hơn:

Các cách giúp bạn thoát khỏi mắt bầm tím
  • Bắt đầu với chườm lạnh: Áp dụng túi đậu Hà Lan đông lạnh, muỗng ướp lạnh hoặc một số phương pháp khác để giảm nhiệt độ của khu vực xung quanh mắt càng sớm càng tốt sau khi bị thương và thường xuyên sau đó trong vòng 24 giờ đầu tiên.
  • Sau đó chuyển sang chườm ấm: Sau một hoặc hai ngày áp dụng túi chườm lạnh, hãy thử nhẹ nhàng chườm ấm (không nóng) lên vị trí bị bầm tím. Điều này sẽ tăng lưu lượng máu đến khu vực để tạo điều kiện chữa lành.
  • Nhẹ nhàng massage khu vực xung quanh vết bầm tím trong những ngày sau chấn thương. Điều này có thể giúp kích hoạt hệ thống bạch huyết gần vết bầm tím và tăng tốc quá trình chữa lành.
  • Ăn nhẹ với dứa: Loại trái cây nhiệt đới này có chứa hỗn hợp các enzyme làm giảm viêm và tăng tốc độ chữa lành, có thể giúp những vết bầm tím ở mắt của bạn biến mất nhanh hơn.
  • Nạp nhiều vitamin C: Vitamin C rất hữu ích trong việc đẩy nhanh quá trình chữa lành vết thương bầm tím trên mắt bạn. Ngoài ra, vitamin C còn tăng cường các mạch máu, giảm xu hướng rò rỉ sau chấn thương cùn giúp giảm triệu chứng rõ rệt.

Trong hầu hết các trường hợp, bạn sẽ thấy sự cải thiện rõ rệt các vết bầm tím chỉ trong vòng một tuần.

Cách phòng ngừa mắt bầm tím

Cách phòng ngừa mắt bầm tím đeo kính thể thao và đội mũ

Để giảm nguy cơ bị mắt bầm tím, hãy luôn nhớ đeo kính bào hộ mắt, kính thể thao hoặc thậm chí là mũ bảo vệ có mặt che chắn khi bạn tham gia vào các hoạt động nguy hiểm tiềm ẩn, bao gồm chơi thể thao.

Đeo dây an toàn cũng rất cần thiết và giảm đáng kể nguy cơ mắt bầm tím từ những tai nạn ô tô.

Ngoài ra, có những lưu ý nhỏ mà bạn có thể thực hiện xung quanh nhà để tránh gặp phải tình trạng mắt bầm tím. Ví dụ: không để các vật trên cầu thang, vì điều này có thể dễ dàng dẫn đến vật rơi và gây chấn thương mắt. Bên cạnh đó, phải kể đến các lưu ý với thảm (mối nguy hiểm trong quá trình di chuyển),vì vậy hãy chắc chắn rằng thảm được trải thẳng và không có nếp gấp.

Giới thiệu: Minh Quỳnh

Minh Quỳnh là một bác sĩ giỏi của Eyelight Việt Nam. Với 10 năm kinh nghiệm trong ngành phẫu thuật mắt, tôi tự hào đem đến kiến thức về đôi mắt sáng cho người Việt!

Bình luận bài viết này

0 Chia Sẻ
Chia Sẻ
Chia Sẻ
Ghim