Những câu hỏi thường gặp về phẫu thuật cắt bỏ nhãn cầu và thay mắt giả

Phẫu thuật cắt bỏ nhãn cầu là phương pháp phổ biến nhất giúp khắc phục các tình trạng tổn thương nặng ở mắt. Sau đó, bên mắt bị loại bỏ của bệnh nhân sẽ được thay thế bởi mắt nhân tạo. Mặc dù các loại mắt giả không thể giúp bạn hồi phục được thị lực, tuy nhiên nó có thể mang lại vẻ ngoài tự nhiên hơn cho đôi mắt của bạn. Trong bài viết này chúng tôi sẽ giải đáp những vấn đề mà bạn thường gặp phải về phẫu thuật cắt bỏ nhãn cầu, thay mắt và chăm sóc mắt giả. 

Phẫu thuật cắt bỏ nhãn cầu là gì?

Phẫu thuật cắt bỏ nhãn cầu là cắt bỏ toàn bộ bên mắt bị tổn thương hoặc hỏng nặng

Phẫu thuật cắt bỏ nhãn cầu (tiếng Anh: Enucleation) là phương pháp cắt bỏ toàn bộ bên mắt bị tổn thương hoặc hư hỏng nặng, ví dụ như những bệnh nhân bị ung thư mắt sẽ cần phải thực hiện cuộc phẫu thuật này.

Đối với phương pháp phẫu thuật cắt bỏ nhãn cầu, các cơ mắt sẽ được gắn cố định ở bên ngoài nhãn cầu để kiểm soát sự chuyển động của nó, trong khi đó các mô khác bao quanh mắt vẫn được giữ nguyên vẹn.

Ngoài ra, những cơ mắt sẽ được gắn vào một mô cấy ghép có hình tròn giống như viên bi, giúp thay thế thể tích mô đã bị mất đi khi cắt bỏ nhãn cầu. Kỹ thuật này có thể giúp mắt nhân tạo của bệnh nhân cử động linh hoạt hơn sau phẫu thuật.

Bạn cần phải thực hiện phẫu thuật cắt bỏ nhãn cầu khi nào?

Bạn sẽ cần phải thực hiện phẫu thuật cắt bỏ nhãn cầu (Enucleation) trong những trường hợp sau đây:

Khi có u ác tính tuyến giáp cần phải thực hiện phẫu thuật cắt bỏ nhãn cầu
  • Có u ác tính tuyến giáp
  • Bị u nguyên bào võng mạc
  • Chấn thương mắt
  • Nhiễm trùng không thể kiểm soát hoặc điều trị không khỏi
  • Mắc bệnh tăng nhãn áp giai đoạn cuối
Khi mắc bệnh tăng nhãn áp giai đoạn cuối
  • Các tình trạng gây đau đớn cho mắt liên tục

Nhìn chung, phẫu thuật cắt bỏ nhãn cầu có thể giúp bệnh nhân phục hồi được hốc mắt và mang lại vẻ ngoài hoàn thiện hơn, có tính thẩm mỹ hơn.

Những điều mà bạn cần lưu ý sau khi phẫu thuật cắt bỏ nhãn cầu

Những điều mà bạn cần lưu ý sau khi phẫu thuật cắt bỏ nhãn cầu

Thông thường, phẫu thuật cắt bỏ nhãn cầu sẽ được thực hiện dưới hình thức gây mê toàn thân, vì vậy bạn sẽ không cảm thấy có bất kỳ sự khó chịu nào trong suốt quá trình phẫu thuật. Ngoài ra, hình thức gây tê cục bộ cũng có thể được áp dụng vào cuối cuộc phẫu thuật nhằm giúp bệnh nhân cảm thấy thoải mái hơn sau khi tỉnh dậy.

Bên cạnh đó, sau mí mắt của bạn sẽ được đặt một loại ống định hình bằng nhựa có kích thước chỉ bằng một nửa vỏ của hạt hạnh nhân để duy trì hình dạng của mắt sau phẫu thuật. Trong một số trường hợp nhất định, bác sĩ có thể khâu một vài mũi tại mí mắt của bệnh nhân để tạm thời cố định ống định hình trong một vài ngày. Khi vết sưng đã giảm, bạn sẽ được lắp mắt nhân tạo vào vài tuần sau đó.

Triệu chứng đau đầu có thể kéo đến vào ngày đầu tiên hoặc hai ngày sau khi phẫu thuật, nhưng bạn hoàn toàn có thể kiểm soát được điều này thông qua thuốc giảm đau đầu không kê đơn, chẳng hạn như Tylenol. Đối với những người bị buồn nôn sau khi phẫu thuật nên sử dụng các loại thuốc kiểm soát cơn buồn nôn theo sự chỉ định của bác sĩ. Tuy nhiên tình trạng này chỉ kéo dài khoảng một hoặc hai ngày, do đó bạn không nên lo lắng quá nhiều nếu triệu chứng này xuất hiện.

Ngoài ra, bên mắt thực hiện phẫu thuật sẽ được bảo vệ bởi một miếng băng gạc. Bệnh nhân sẽ thay miếng gạc này hàng ngày hoặc giữ nguyên nó trong một vài ngày dưới sự chỉ dẫn của bác sĩ. Ngoài ra, bạn cũng có thể duy trì việc uống thuốc kháng sinh và steroid từ 4-6 ngày cho tới khi tái khám.

Ở lần tái khám đầu tiên, bác sĩ nhãn khoa sẽ tháo miếng băng gạc và kiểm tra vết thương đã phẫu thuật. Nếu mọi thứ diễn ra suôn sẻ, bạn chỉ cần sử dụng thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc mỡ kháng sinh tại chỗ để bôi lên khu vực mắt được phẫu thuật khoảng vài lần mỗi ngày.

Phẫu thuật thay mắt giả được thực hiện như thế nào?

Phẫu thuật thay mắt giả

Khi hốc mắt của bạn đã lành lại sau cuộc phẫu thuật cắt bỏ nhãn cầu, bác sĩ chuyên khoa sẽ thực hiện thay mắt nhân tạo phù hợp với hình dáng mắt tự nhiên của bạn.

Trước khi lắp mắt giả mới, bộ định hình trước đó ở trong mắt sẽ được gỡ ra. Hầu hết, loại mắt giả thủy tinh sẽ được sử dụng cho phẫu thuật thay mắt. Chúng thường có hình dạng hơi cong được đặt sau mí mắt và phía trước mô cấy.

Tuy nhiên, hốc mắt của bạn có thể thay đổi theo thời gian, vì vậy bạn có thể cần phải điều chỉnh và lắp lại mắt thủy tinh. Hơn nữa, mắt giả thường đòi hỏi được đánh bóng hàng năm và thay thế cứ 5-7 năm một lần.

Các loại vật liệu được sử dụng để tạo mắt giả

Loại vật liệu phổ biến nhất để tạo mắt thủy tinh (mắt giả) là polymethyl methacrylate

Mắt giả có thể được làm bằng một số vật liệu tương thích với mô hốc mắt của bạn. Loại vật liệu phổ biến nhất được sử dụng để tạo mắt thủy tinh (mắt giả) là polymethyl methacrylate (PMMA), có khả năng chống vỡ cho thủy tinh. Chất liệu này còn có tên gọi khác là acrylic hoặc thủy tinh acrylic, tên thương mại của PMMA bao gồm Plexiglas, Acrylic và Lucite. Ngoài ra, polyme silicone cũng được sử dụng để làm mắt nhân tạo.

Mắt giả có thể hoạt động như mắt bình thường không?

Phẫu thuật cắt bỏ nhãn cầu
Mắt nhân tạo có chuyển động linh hoạt được hay không còn phụ thuộc vào loại mô cấy

Nhìn chung, mắt nhân tạo của bạn có chuyển động linh hoạt được hay không còn phụ thuộc vào loại mô cấy mà bác sĩ phẫu thuật đã lựa chọn khi thay thế cho mắt tổn thương. Các vật liệu xốp mới sẽ tạo điều kiện cho các mạch máu phát triển vào mô cấy cùng với các mô và cơ quanh mắt.

Khi các cơ mắt được gắn vào các mô cấy ghép xốp này tại thời điểm phẫu thuật, một số chuyển động của chúng sẽ được chuyển đến mắt giả bên trên và giúp mắt chuyển động. Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể chèn một thanh chốt vào mô cấy nối với mặt sau của mắt giả để tăng khả năng chuyển động cho mắt.

Do kích thước đồng tử của mắt thuỷ tinh không thể thay đổi theo điều kiện ánh sáng bên ngoài, vì vậy con ngươi của hai mắt (một mắt thật và một mắt nhân tạo) không phải lúc nào cũng khớp nhau một cách hoàn hảo. Do đó, bạn có thể chọn loại phục hình chất lượng cao kết hợp với phương pháp cấy ghép mới hơn để mang đến một diện mạo tự nhiên cho đôi mắt.

Tôi có thể đeo kính áp tròng sau khi phẫu thuật cắt bỏ nhãn cầu không?

Phẫu thuật cắt bỏ nhãn cầu
Nên lựa chọn loại kính đeo mắt có tròng polycarbonate

Tốt nhất, bạn nên lựa chọn loại kính đeo mắt có tròng polycarbonate chống va đập sau khi phẫu thuật để bảo vệ bên mắt tự nhiên còn lại của mình.

Thậm chí, ngay cả một chấn thương nhỏ ở mắt dường như vô hại, chẳng hạn như mòn giác mạc mức độ nhẹ cũng có thể là một vấn đề nghiêm trọng đối với người chỉ có một mắt tự nhiên hoạt động. Do đó, khi sử dụng kính áp tròng, bạn nên tham khảo sự tư vấn từ bác sĩ chuyên khoa để ngăn ngừa nguy cơ nhiễm trùng mắt do chọn sai kính mắt.

Làm thế nào để thích nghi với cuộc sống mới bằng mắt nhân tạo

Phẫu thuật cắt bỏ nhãn cầu
Cách thích nghi với cuộc sống mới bằng mắt nhân tạo

Việc bị mất một mắt, trải qua phẫu thuật và phải đeo mắt giả thực sự là một trải nghiệm đầy đau thương về mặt tinh thần. Nhiều bệnh nhân sau khi phẫu thuật thay mắt đã phải trải qua thêm một khoảng thời gian dài nữa để điều trị tâm lý cũng như thể chất. Để thích nghi dần với cuộc sống mới và với một diện mạo mới, bạn có thể nhờ đến sự trợ giúp từ các chuyên gia tư vấn để hồi phục nhanh hơn.

Bên cạnh đó, gia đình và bạn bè cũng là một nguồn động viên vô cùng lớn đối với người bệnh tại thời điểm này. Do đó, nếu bạn có người thân không may mắn mắc phải tình trạng này, hãy cổ vũ và động viên tinh thần họ thật nhiều để giúp họ mạnh mẽ đi về phía trước.

Nguồn tham khảo: https://www.allaboutvision.com/conditions/enucleation-prosthetic-eye.htm

Giới thiệu: Minh Quỳnh

Minh Quỳnh là một bác sĩ giỏi của Eyelight Việt Nam. Với 10 năm kinh nghiệm trong ngành phẫu thuật mắt, tôi tự hào đem đến kiến thức về đôi mắt sáng cho người Việt!

Bình luận bài viết này

0 Chia Sẻ
Chia Sẻ
Chia Sẻ
Ghim